Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

tot dat onmisbare soortbegrip zijn gekomen. Wij nemen geene soorten maar individuen waar, die wij daarna als exemplaren eener soort kunnen denken. Maar de associatie van denkbeelden brengt ons menigmaal tot de voorstelling van typen, die 'in de wereld bij herhaling voorkomen en waaraan de ruwste taal reeds namen geeft, met bewustheid dat zij op elk voorwerp van zekere, hoewel voorloopig nog kwalijk bepaalde hoedanigheid van toepassing zijn. Met deze onwillekeurig genomene eerste proeven van begrippen worden blijkbaar de vroegste inductiën gewaagd, waarna wij door oefening onzen denktoestel al beter leeren hanteeren, het gebrekkig volbrachte beter overdoen, en zoo eindelijk met hulp van anderen de hoogte der wetenschap van onzen tijd bereiken. l)e begrippen waartoe deze het gebracht heeft, aanvaardt zij voor een deel als onomstootelijk, omdat zij zonder deze geen denken in het algemeen of op dit gebied mogelijk achten kan, en voor het overige deel als vooralsnog bruikbare, en niet wederlegde hypothesen. Een eerste vaststaand grondbegrip, waaruit door voortgezette inductie met toebrenging der verkregene waarnemingen de rest der begrippen zou worden gewonnen, is, zoover onze kennis reikt, nergens te vinden. De gansche voorraad van begrippen is gewonnen door onderstelling, en wordt gerechtvaardigd doordien hij de gegevens der waarneming begrijpelijk maakt. Niet slechts de waarneming tot hiertoe, maar de waarneming op den duur; hetgeen wij door voorspelling en bevinding, als bij alle onderstelling, van lieverlede constateeren.

De volledige inductie, die men veelal voor een louter bijeentellen van waargenomen teiten houdt, en daarom nauwelijks de aandacht waardig keurt, bevat dus, zoo zij iets meer dan een willekeurig gevormde soort betreft, en

Sluiten