Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

of meerdere waarschijnlijkheid, in „zekerheid over; het tegendeel te beweren, wordt onmogelijk.

In dit verband van gedachten is dus „waarschijnlijk een hoedanigheid, toegekend aan een gestelden staat van zaken, den inhoud van een denkbeeld, welken een onbevooroordeelde geest eenige, hoewel onvoldoende reden heelt om voor met de werkelijkheid overeenkomstig te houden. Wegens de kennis der aanwezige reden is het gedachte min of meer waarschijnlijk; wegens het onvoldoende der bekende reden blijft het, hij dien gegeven staat van kennis, vooralsnog „twijfelachtig ot „onzeker , en, zoolang wij niet meer weten, niet meer dan „mogelijk". Hier is dus sprake niet van hetgeen wij voor onze kennis omtrent een onderwerp aanzien, omdat ons geloof ongemerkt den invloed der redenen op onze beslissingen komt versterken, maar van den werkelijken staat onzer kennis, die ons reeds voor een gedeelte het recht geeft om over een thesis in de eene of de andere richting te vonnissen.

Nu zal men toegeven, dat de werkelijkheid nooit voldoende daardoor beschreven kan worden, dat wij verklaren: „dit of dat komt er niet in voor", maar dat de plaats en tijd waarin het dus niet aanwezige zich zou moeten bevinden, steeds door iets anders metterdaad worden ingenomen. Tegenover de thesis die verworpen behoort te worden staat overal (dus moeten wij onderstellen) een thesis die bevestiging verdient; alleen weten wij niet, welke^ zoolang ons niet meer bekend is dan dat de eerste het niet is. Houden wij nu een thesis A terecht voor waarschijnlijk, dan wil dat zeggen: „er is, gegeven hetgeen wij weten, reden voor aan te voeren; doch eveneens, hoewel dan mogelijk in geringere mate, voor de mededingende thesis

Sluiten