Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

mogen aannemen. — Hebben wij echter een feit dat enkel door zijn soort bepaald is, b.v. het eerst uitkomen van „een zwarten" bal, of van „een lot" beneden 11". 101, dan zijn de gezamenlijke voorwaarden voor een aldus beschreven feit slechts een gedeelte van de volledige oorzaak, welke laatste immers tot dezen of genen der zwarte ballen, of tot nummer zooveel onder de eerste honderd zou leiden. Van deze gedeeltelijke oorzaak beweren wij, dat zij in werkelijkheid aanwezig is, wanneer wij een gebeurtenis van zoodanige soort „mogelijk" noemen. In vele gevallen kunnen wij constateeren, dat het met de werkelijkheid zoo geschapen staat; dan is het zeker, dat eenig feit van de aangegevene sooit zal plaats vinden. In andere valt ook van dat deel eener volledige oorzaak slechts een onderdeel aan te wijzen, en zijn dus de kansen tusschen die soort en eene of meer andere verdeeld.

Van bizonder belang is het, gelijk ieder weet, over een groot getal van gelijksoortige ervaringen te beschikken. Hoeveel meer menschen wij ten opzichte van hun levensduur, of hoeveel meer van de ballen in een vaas wij ten opzichte van hun kleur hebben leeren kennen, met des te meer vertrouwen verklaren wij, dat zooveel percent der menschen zekeren leeftijd bereiken, of zooveel percent dier ballen zwart zijn. Welke reden hebben wij voor dat meerdere vertrouwen? — Waren alle menschen of al de ballen in dat opzicht bekend (altijd zonder dat de wetende ons had opgegeven, welke levensduur of welke kleur aan een gegeven exemplaar in het bizonder toekwam), dan stond voor zulk een exemplaar de kans vast. Laat er b.v. voldoende reden zijn om ons verzekerd te houden, dat in het geheel een jcotal witte tegenover 300 zwarte ballen staan, dan heeft elke bal die men uit het volle getal trekt, drie

Sluiten