Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

lijkheid waarin wij verkeeren overblijven, in welk geval nog niet een kategorisch, maar een disjunctief oordeel van pas zou zijn. En meenen wij de eenige denkbare onderstelling gevonden te hebben, dan rest nog de toets aan onze verdere gegronde overtuigingen, zoowel als aan de ervaring in het vervolg. Wordt zij door onze algemeene beschouwingen, omtrent de afdeeling der werkelijkheid die het aangaat, krachtig gesteund, dan moet de deugdelijkheid onzer verdere waarnemingen te beter gewaarborgd zijn 0111 deze tegen onze onderstelling overmachtig te maken. Dan echter wordt het geheele gedachtenstelsel waartoe deze behoorde, aan twijfel onderhevig, en een meer of minder omvattende verbouwing onvermijdelijk. Hoe zorgvuldiger elke denkoperatie wordt verricht, des te mindere beslissingen behoeven wij later te herroepen. Een afwisselend partijnemen voor tegenstrijdige gevoelens, vooral bij vragen van bizonder gewicht, — het gevolg van een gebrekkig opstellen en toetsen onzer hypothesen, — ondermijnt onzen moed, en baart verdriet over verspilde werkkracht. Een goed deel van de verlammende twijfelzucht die in sommige kringen den boventoon voert, is te wijten aan ongeduld en overhaasting. Waar met de toegemetene middelen nauwlettend wordt huisgehouden, zien wij onze meesters, wien toch waarlijk ook menige proefneming tegenviel, ten einde toe blijmoedig volharden. Zoo wij bedenken, dat wij, hetzij meer of minder begaafd, slechts medewerkers zijn aan een onmetelijk groote onderneming, kan ons de gedachte niet bezwaren, dat menige ontdekking die wij met al onze macht trachten te bespoedigen, voor het tegenwoordige geslacht nog niet is weggelegd. Met welken naam zij in de herinnering van het nageslacht verbonden zal blijven, doet weinig ter zake; ook hij die ze voltooit, legt slechts de laatste hand

Sluiten