Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

werden bij Schelling denken en zijn voor eenzelvig verklaard, en loste bij llcgel alles zich op in een logische ontvouwing van den inhoud der absolute rede, die zich in de „natuur" in haar tegendeel verkeert, en in den „geest" tot zichzelve terugkomt. Na deze stoute vlucht, waarbij zich de wijsbegeerte van hare natuurlijke verbinding met de overige wetenschappen losrukte en deze ontbeerlijk scheen te willen maken, kon de Nemesis niet uitblijven. Weinige jaren brachten aan den dag, dat van geduldig onderzoek op grond der gegevene feiten betrouwbare uitkomsten, doch van het uitspinnen van louter abstractiën wel verrassende, doch dikwijls verblindende, meestal te weinig bepaalde, en altijd twijfelachtige te wachten zijn. Met dat al is het mede aan die thans veroordeelde bespiegelingen te danken, dat op een menigte van vraagstukken en mogelijkheden van gedachtenverbinding de aandacht gevestigd is, waarvan men in vroegeren tijd het bestaan of het gewicht niet vermoedde. De levensarbeid van buitengewone vernuften komt, hoe dan ook, zelfs aan zijne verachters ten goede.

Om zulke toongevers in de geschiedenis der wijsbegeerte heen beweegt zich een schaar van minderen, schoon dikwijls hooger begaafden dan de meesten hunner lezers, die de ontwerpen dier eersten in verschillende richtingen uitwerken, hunne beginselen verder toepassen, op leemten die zij overlieten opmerkzaam maken, of tusschen mededingers trachten te bemiddelen. Met de geheele beweging staat voorts het ontstaan van veelomvattende theoriën in de bizondere wetenschappen in nauw verband, terwijl ook de samenhang met het minder methodische denken van dichters en schrijvers voor het algemeen, zoowel als met heerschende denkbeelden die onder den invloed van groote gebeurtenissen opkomen,

25

Sluiten