Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

vorderden. Wit streng genomen éen volksaard, ëene beschaving verdient te heeten/ weet niemand ons te zeggen. De Germanen b.v., of de Slaven hebben ook naar den geest zekere trekken gemeen, in andere opzichten verwijderen zij zich geheel van elkander. Was nog de grieksche beschaving, op een afstand beschouwd, vrij wel een geheel, de invoering van palaestijnsche denkbeelden, met aegyptische, babylonische, perzische, grieksch-wijsgeerige en romeinsch-politieke dooreengemengd, heeft aan de latere europeesche maatschappij (de christenheid, zooals zij zich gaarne noemde) het aanzien gegeven van een strijdperk, waar een tal van onverzoenlijke zienswijzen, hoe dikwijls door overmacht tot een vergelijk gedwongen, den kamp om de heerschappij bij elke gelegenheid hervat. Een klein land als het onze, aan alle kanten in verkeer met den vreemde, vertoont ons dat schouwspel op kleiner schaal en in minder hevige beweging, doch mogelijk nog bonter dan grootere rijken, die ieder meer een wereld op zichzelf uitmaken. Naast al de erkende partijmeeningen, richtingen en persoonlijke opvattingen leven meer in het verborgen overblijfsels voort van aloude wereld- en levensbeschouwing, die men als bijgeloof brandmerkt en toch niet heeft kunnen uitroeien; waarbij in den laatsten tijd nog dergelijke voorstellingen uit ver verwijderde bronnen, zooals van amerikaansche Indianen en Oostaziaten worden aangevoerd. De inhoud van iemands overtuiging is dikwijls uit evenzoo velerlei streken en tijdperken bijeengebracht als die zijner woning. Letten wij verder op den invloed van schoolonderwijs en lectuur, van de indrukken die de ontmoeting met andere standen en soorten van lieden nalaat. Er komt een oppervlakkige gelijkheid tot stand, voldoende om zich met elkaar bij deze en gene gelegenheden

Sluiten