Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de grenzen tusschen philanthropie en dierenbescherming nauwelijks te ontdekken zijn; en wanneer wij de veroveringen onzer stamgenooten in vreemde werelddeelen niet onvoorwaardelijk betreuren, wordt zelfs weder de vraag, of sommige rassen niet als goed behandelde slaven het gelukkigst zouden zijn, en tot het meeste voordeel van hen zoowel als hunne meesters in het verband eener maatschappij worden ingevoegd, — laat staan of veeleer een hoogere plicht dan die van het mededoogen met hun lot, hunne uitroeiing zoowel als die van onschuldige doch verscheurende dieren voorschrijft? Weliswaar, wie zulke vragen opwerpt, komt licht in verdenking van wreedheden of onedelmoedige handelingen te willen bemantelen; en men roert niet zonder bezwaar aan vooroordeelen die zich voor het oogenblik als het eenige middel tot beteugeling van booze hartstochten voordoen. Tot heden is het niet meer dan een vrij willekeurig compromis, waardoor men aan het bewustzijn van bijeen te behooren met schepselen waarmede wij hetzij nader of meer in de verte verwant zijn, overal het zijne tracht te geven. Doch bij welke uitdrukking beantwoordt dat bewustzijn in elk der deelen van zijn inhoud aan de wezenlijke orde der dingen ? door welke gedragslijn bij de bejegening van alwat op ons medegevoel aanspraak maakt, komt onze aard en die van elk dier schepselen tot zijn recht ? Het kan niet anders (zoo wij ons niet door de sterkste neiging van elk oogenblik, of door ingewortelde gebruiken, maar door redelijke beginselen willen laten leiden), of het verband der wereld moet hier ter sprake komen; en daarmede betreden wij op nieuw het terrein der wijsbegeerte, waar alle vraagpunten met elkander in verband staan, en men onmerkbaar van het een tot het ander geleid wordt. De plaats die

Sluiten