Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Intusschen ontdekt men al spoedig, dat taal en denken, die te zamen en in onafgebroken verbinding opgroeien, niet nalaten op elkander invloed te oefenen. Van den kant van het denken is die invloed allerminst te betwijfelen, daar het de taal als zijn voertuig bezigt en naar zijne behoefte wijzigen moet. Op zijne beurt wordt het door het gebruik eener gereede taal aan zekere vormen gewend, waartoe het zich van nature niet zou behoeven te beperken ; en de beeldspraak die in de schat van woorden en spreekwijzen dier taal is voorgeteekend, geeft aan toevaiiige onderscheidingen en verbindingen een schijn van waarheid, die het oordeel licht van het spoor brengt. Wijsgeerige navorschingen zullen minder met Van Ileusde „in de talen ', dan in spijt van de talen moeten ondernomen worden. Wel verre van ons bij het denken voor te lichten, behooren zij tot de verschijning die te denken geelt, en moeten uit de geschiedenis en in verband met de leer der spraakklanken en der verrichtingen van het bewuste leven verklaard worden. Zij bevatten een schat van wijsheid, zoo men wil, doch slechts in zooverre zij een deel uitmaken van de archieven, waarin bewijsstukken van onze verkregen wijsheid en begane dwalingen tevens bewaard zijn gebleven. Men kan ze een voor een bestudeeren, om hen wien ze eigen zijn juist te verstaan en ze in overeenstemming met haar karakter zelf te gebruiken, of ook 0111 hare veranderingen van eeuw tot eeuw na te gaan. Men kan ze onderling vergelijken, en geheele groepen tot onderwerp nemen; vervolgens een overzicht\>ver het

maakt men dergelijke overgangen even gemakkelijk, terwijl men voor liet oogenblik buiten staat is om het dwaze daarvan in te zien. Doch ook in betoogen waaraan velen groote waarde hechten, liggen wel eens fouten van denzelfden aard verscholen.

Sluiten