Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

geheele gebied bewerken, zooals men een stelsel opbouwt van het planten- of dierenrijk. Op liare beurt komen de wetenschap van 's menschen lichamelijke uitrusting, en die van het bewustzijn, van dezelfde feiten partij trekken. Nadat dus philologie, linguistiek, physiologie en psychologie het hare hebben gedaan, zal eindelijk het geleerde moeten worden samengevat tot beantwoording der algemeene, sokratische vraag: wat is dan nu het wezen der taal ?

Men geeft daarop geen antwoord door het geleerde nog eens in verkorten vorm te herhalen, maar hetgeen hier gevraagd wordt is de theorie van een beschreven deel der werkelijkheid '). Behoort de taal tot de noodzakelijke aanhangsels van elk bewustzijn; is zij uit haren aard gebonden aan de organen die wij als de hare plegen te beschouwen, of zijn die als doorgaans de meest dienstige door ons verkozen, terwijl misschien elders in de natuur dezelfde uitkomsten verkregen worden langs geheel andere wegen; zoodat het begrip van taal veel verder dan wij gewoon zijn moet worden uitgebreid, of met andere onder eenzelfde hooger begrip gebracht? De dierenwereld, en ook reeds het menschelijk verkeer, bieden voorbeelden die men dus zou willen uitleggen. Dan verder, zijn het begrippen, oordeelen en redeneeringen, of andersoortige denkbeelden en verbindingen, misschien gewaarwordingen en strevingen, die worden uitgedrukt? Hier raken wij de theorie der kennis, die mede gemoeid is met het vraagstuk van mededeelen en verstaan. Ook de orde in de taalmiddelen, de klankwetten en de vorming van woorden en zinnen

') Hoofdwerken hierover zijn Steinthal's Abriss der Spraehwisscnschaft, en der Ursprung der Sprache tut Zusammeithange tuil den letzten Fragett alles Wissetts, en Hermann Paul's I'riticipien der Sprachgcschichte, 2e uitg. 1886.

Sluiten