Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

volbrengen, en in zoover kan het denken met het handelen bijeen worden beschouwd als de twee hoofddeelen van éene natuurlijke taak. Intusschen, het bestaande zal slechts in zoover gekend kunnen worden, als de orde daarin met die van het denken overeenstemt; elke afwijking zou ertoe bijdragen, het onbegrijpelijk te doen zijn Zoolang onze kennis niet voltooid is, kan niet zijn uitgemaakt dat die overeenstemming overal plaats vindt; en op dit punt loopen •overmijdelijk de gevoelens uiteen, daar de ervaring daar beurtelings voor en tegen schijnt te pleiten. Waar nu de behoefte om te weten overweegt, wordt de redelijkheid van alwat is stoutweg ondersteld, en het leven voornamelijk gewijd aan het beschouwen der dingen om de begrijpelijke •orde daarin aan te wijzen, hetgeen ten slotte ook aan de meest doeltreffende behandeling ten goede zou komen. Waar daarentegen de behoefte om ons in de wereld te handhaven, en wat ons in haar niet voldoet te wijzigen, •op den voorgrond staat, zal het behandelen der dingen van oogenblik tot oogenblik, het eerst aan de orde gesteld worden. De tijd dringt; om in velerhande nooden te voorzien, gevaren af te wenden, onhoudbare toestanden te verbeteren, hebben wij aan alle beschikbare werkkrachten niet te veel. Er moet, om het beschaafde leven gaande te houden, van punt tot punt worden voortgewerkt alsof men een schip in een vreemd vaarwater tusschen klippen en zandbanken bij schemerlicht had door te sturen, slechts lettende op het naastbij liggende en de eischen van het tegenwoordige. Wie in zoodanig bedrijf van dadelijke nuttigheid opgaat, — en dat zal met de meesten het geval moeten zijn, — zal zich niet kunnen onthouden van het beschouwende leven van enkelen aan te zien voor een •bezigen lediggang, als waarvan men zekere monniksorden

Sluiten