Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zich voordoet, wanneer religieuze en sociale gedachten, die de gansche menschheid in hare diepste diepten aangrijpen, zich baan breken, en het geloovig gemoedsleven zich verdiept, is ook algemeen een toeneming te bespeuren van mystische krachten en van de begeerte om deze te leeren kennen. Zoo geschiedt het bovenal, wanneer een verouderde wereldbeschouwing in puin valt en op hare puinhoopen een nieuwe verrijst. Zulke perioden nu traden in kort vóór en na de invoering van het Christendom, ten tijde der Kruistochten, in de eeuw der Hervorming, tijdens de Fransche Revolutie, en eindelijk in onze dagen.

Verklaart nu de officieele wetenschap, zooals zij bijv. spreekt bij monde van Lehmann en Regnault, 1) de hier bedoelde verschijnselen meeren-

1) Dr. Alfr. Lehmann, de directeur van het psychophysische Laboratorium te Kopenhagen, beschreef de geschiedenis van bijgeloof en tooverij in een uitvoerig werk, door Dr. Petersen in het Duitsch overgebracht onder den titel: „Aberglaube und Zauberei von den altesten Zeiten an bis in die Gegenwart, Stuttgart 1898." Ofschoon de schrijver niet a priori der mogelijkheid loochent van ons onbekende krachten in de menschelijke natuur, verzekert hij echter (S. 312), dat het tot nog toe niemand gelukt is om een onomstootelijk bewijs voor het bestaan van dergelijke krachten te leveren.

Dezelfde strekking wordt gevonden in het mede voor den leek begrijpelijke boek van Dr. J. Regnault over „La sorcellerie. Ses rapports avec les scienees biologiques Paris 1897."

Beide werken bevatten een uitvoerige bibliographie. Nog vermeld ik hier, dat Eliphas Lévi schreef over de beneden genoemde Kabbala en de „haate magie".

Sluiten