Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

andere. Een geheimzinnige macht moet achter deze gestalten zich bevinden en hen dwingen om zich op deze wijze en in deze richting te bewegen; het zijn de marionnetten, welke wij uit Maeterlinck kennen. In den regel stellen deze figuren menschelijke wezens voor, met iets bovenmenschelijks evenwel; de oogen zijn gesloten of staren zonder iets van het omringende te zien; als de gestalten der primitieven zijn zij aan deze aarde onttogen. Allerlei grillige lijnen, die, wel verre van willekeurig, met de meest nauwgezette regelmaat zijn aangebracht, verhoogen het effect van het geheimzinnige en stellen het mysterie voor den geest des beschouwers.

Zoo is het symbolisme van Jan Toorop, den grooten vertegenwoordiger van deze kunst, die trouwens reeds, wat het procédé der lijnen betreft, navolging vindt op allerlei affiches en reclamebilletten. Hier is de nieuwe mystiek op het gebied der schilderkunst. Overigens behouren ten onzent tot de nieuwe richting Veth als portretschilder, Witsen, Haverman, Roland Holst, Derkinderen. Zij allen letten niet op den uitwendigen schijn, maar zoeken het verborgen wezen in mensch of huis. «Geen van hen," schreef Etha Fles, »grijpt bij intuïtie naar het palet, wanneer hij iets te zeggen heeft; hun kunst wordt door het intellect gedicteerd." Onder hen is Derkinderen de Roomsche, die de middeleeuwen wil doen herleven; Toorop wil veel

Sluiten