Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

onderaardschen levenskerker opgesloten menschenpoel — gewoonlijk Demos genoemd.

„En die gekerkerde, buiten het eigenlijk menschenleven gehouden, aan handen en voeten gebonden machtelooze Demos wordt dan gemeenlijk beschuldigd de oorzaak te zijn van de vele maatschappelijke krankheden! Demos, die slechts gevolg is, wordt tot den rang van oorzaak verheven!!

„ En nu zou een dergelijk systeem van v r ij h e i d moeten worden bestendigd, in naam van de natuurwetenschappelijke theorie, heden avond als troef uitgespeeld tegen het sociaal-democratisch beginsel, dat juist daarin zijn zwaartepunt heeft gevonden !

„Vanwaar de hopelooze begripsverwarring welke onder de medestanders van den heer Nefler nog altijd heerschende is? M. i. is de oorzaak niet ver te zoeken. Wie met eenig resultaat een kwestie, een idee of een richting wil bestrijden, moet beginnen met zich van de quintessens dier richting op de hoogte te stellen. Wie dit niet doet, vecht alleen tegen de molenwieken van zijn eigen fantasie. Te oordeelen naar zijn rede, heeft de debater hedenavond niets anders gedaan dan dat. Zelfs de eerste elementen der sociaal-democratische beginselen zijn voor hem een gesloten boek. Zijn verbeelding heeft derhalve een eigenaardig geconcipieerd maatschappijtje, bevolkt met engelen, en met het beginsel gelijkheid als eenig gebod, met beminnelijke naïeveteit in elkaar gezet, en dit „heilstaat" gedoopt; om daarna, en volkomen terecht, walgend van zijn eigen maaksel, de natuurwetenschap te hulp te roepen om het wangedrocht te vernietigen.

„Hoe vaak zal nog moeten worden herhaald, dat de sociaaldemocratie van heden geen andere wetten erkent dan juist die welke de natuur ons tot heden openbaarde. Wij maken niet, wij scheppen niet, wij trachten niet, zooals de maatschappelijke dogmatici, de economische werkingen te dwingen binnen de enge grenzen van een vooropgesteld weten en willen, maar wij observeeren onze kranke koortsige samenleving in hare voortdurende worstelingen met de reactie, en wij helpen en steunen haar in dien grandiosen strijd, door gade te slaan de economische werkingen die haar besturen, door te stalen tegen den Mammon de millioenen door hem te vertreden schepselen, door zoo mogelijk te redden de rijke ontkiemende krachten door hem bestemd onder de kar van Jaggernaut te worden verpletterd. Wij helpen de altijd wordende en verwordende samenleving door te koesteren, te

Sluiten