Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zakelijkheid voor de thans onderdrukten, om deel te nemen aan den parlementairen arbeid, hen te waarschuwen tegen de uitsluitend revolutionnaire tactiek, die het deelnemen aan staatkundigen arbeid als ongerijmd verwerpt, die slechts afbreekt in plaats van zelve mede op te bouwen, en tot stand te helpen brengen e eerste noodzakelijke hervormingen, die aller menschwording in de toekomst mogelijk maken. Een moeielijk, ondankbaar werk.... zooals je zien zult. Indien, op een vergadering van honderden, één toegankelijk zal wezen voor mijn argumenten, mag ik van

geluk spreken." .

„Maar zijn zij dan voor rede onvatbaar?" nep Barthold ongeduldig. „Een kind kan toch begrijpen, dunkt me, dat het nuttiger is een wapen dat binnen ons bereik ligt te gebruiken dan het te versmaden! En is er krachtiger argument denkbaar dan juist de bestaande angst der thans gezaghebbenden om het kiesrecht uit te breiden en den arbeider dat wapen in handen te geven?"

Martalis antwoordde niet dadelijk. Meryan's uitval, hoewel verklaarbaar getuigde van een zoo' algeheele onbekendheid met het practische wezen van den strijd en van de vele schakeeringen in de menschelijke natuur, dat hij afzag van elke poging om met woorden hem op de hoogte te brengen.

„ Indien zij alles logisch beredeneerden, de klasse-evolutie van dezen tijd begrepen, en zich van alle verschijnselen rekenschap gaven, zouden zij geen slaven en geen slachtoffers wezen en geen leiders meer behoeven!" zeide hij treurig. „ Daarom moet het voor alles de taak van den hervormer wezen den slaaf tot zelfstandigheid te prikkelen, htm zelf te leeren zien en oordeelen, opdat het type

volksleider" voor goed van den aardbodem zal kunnen verdwijnen. Alles bij elkaar genomen, Meryan, geloot ik dat je het bij t rechte einde hebt, en dat het eerste wat je thans behoeft, na je ideëele inwijding' is te aanschouwen het concrete wezen van onze taak. Houd je de volgende week, Maandag, reisvaardig. En na afloop van onze tournée spreken we elkaar nader."

Het was in een kleine, armoedige, Friesche gemeente, die een aantal dorpen en gehuchten omvatte, dat Martalis op den derden avond van de reis als spreker optrad. Het lange smalle bedompte

16

Sluiten