Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zich" en de individuen — op straffe van den hongerdood te sterven — tegen elkaar opjaagt als wolven en tijgers, is zeker niet geschikt om Christus' geest onder de menschen te brengen. Maar die wolvenstrijd-periode heeft nu gelukkig haar laatsten tijd gehad, doordien, in plaats van een concurrentie op leven en dood, samenwerking en aaneensluiting een economische noodzakelijkheid zijn geworden. En thans, in plaats van dit te willen zien en erkennen, schijnen juist de ijverigste bijbellezers en vurigste Christus-bewonderaars zich in wanhoop vast te klampen aan de oude vermolmde toestanden!"

„Samenwerking, een economische noodzakelijkheid!" riep Meryan schamper. „Wil je misschien in de toekomst ook handel drijven door samenwerking? "

„Waarom kan handel niet een eerlijke loyale goederenruil worden, geregeld door centrale of nationale besturen met hun afdeelingen, in plaats van die walgelijke speculaties en beursbewegingen, waarmede men elkander om den tuin tracht te leiden en zoo mogelijk te ruïneeren? En wat betreft de industrie, is het niet logischer en rationeeler te produceeren voor diegenen, die nu het allernoodigste moeten missen, in plaats van aan het andere einde van den aardbol wildvreemde, rustige volken te onderwerpen, zoogenaamd om hun de weldaden der beschaving te brengen! maar in werkelijkheid om voor handel en industrie nieuwe markten te openen ? De fabrikanten, vooral de kleinere, gaan failliet wegens overproductie, en inmiddels hebben in ons eigen land duizenden geen kleederen. Een heerlijke orde die tot eiken prijs behouden moet worden!"

„Jawel, we kennen al die praatjes! En je dt-nkt zeker, dat als dat half dozijn knappe bollen, die nu het volk opruien, de macht in handen hebben, de aarde een paradijs zal worden?"

„Neen, dat denkt niet één mensch die zijn vijf zinnen nog heeft. Wij zien alleen maar dat de economische ontwikkeling uit den aard der zaak leidt tot samenwerking, tot steeds grooter centralisatie van kapitaal, in die mate zelfs, dat de concurrentie bezig is te verdwijnen zonder dat de individueele wil iets vermag. De wereldkracht is niet te stuiten, en die wereldkracht, groeiend uit het bestaande, en waarvan het ideëele zich openbaart in de socialistische beweging, voert ons door de noodzakelijkheid der dingen tot hooger maatschappelijke organisatie. Dientengevolge is het gemeenschapsgevoel, dat door den naam socialisme wordt aangeduid, geen gevoelskwestie meer of een moraliteitsbegrip, zooals in vroeger

Sluiten