Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

voor het gevecht gekeerd moet zijn; en de kleur van een haan past niet bij eiken vechtdag.

Voor het verhuizen van dieren, om te berekenen of zekere droom zal uitkomen, voor het planten der verschillende gewassen, om te weten wat men van een gast te verwachten heeft, welke dagen den aanplant gevaar dreigt door wilde dieren, om een feest te geven, om te berekenen welke geest eene ziekte veroorzaakte, om te weten op welken dag men een zieke mag vervoeren, voor dit alles heeft men petangans.

Slechts een enkel voorbeeld om te toonen hoe men den Javaan geheel verkeerd zal beoordeelen als men geen rekening houdt met deze animistische gewoonte des petangans: Gij ziet een zieke kermende of stervende langs den weg liggen, niemand, die hem opraapt en daarheen brengt waar hij hulp kan vinden. Zeg nu niet wat een gevoellooze hartvochtige menschen! Immers in een zieke woont een kwade geest, en men mag nu den zieke niet transporteeren alvorens de doekoen uitgerekend heeft, in welke hemelsrichting die kwade geest nu staat, in welke richting men den zieke dus dragen mag, handelt men anders dan benadeelt men öf den zieke öf zich zelf. Het is dus angst, die hen terughoudt te helpen, ongeveer te vergelijken met de angst voor cholera- of pestpatienten bij Europeanen; velen, zeer velen zullen ook zulk een langs den weg laten liggen, zooals de ondervindingen te Hamburg in 1899 of 1900 getoond hebben.

Er bestaan behalve deze nog andere middelen om de toekomst of den wil der geesten te kennen: men kan een djimat of talisman ophangen aan een draad, dien draad dan onbewegelijk vasthouden, terwijl de elleboog op een tafel steunt, en nu de trillingen van

Sluiten