Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

baar bij geringe verstandelijke vermogens. Ik wil niet zeggen dat zij aangeboren minder verstand hebben dan wij, maar de kiem, bij beiden gelijkelijk aanwezig, werd niet ontwikkeld, het logische denken niet geoefend, niemand vormde zich duidelijke begrippen. Hoe laag hun verstandelijke ontwikkeling staat, toont vooral ook dat zij hun goden en geesten zoo laag stellen, laten wij zeggen voor zoo buitengewoon dom houden. Hoe gemakkelijk geesten te bedotten zijn, daarover ware een apart kapittel te schrijven, maar het blijkt wel reeds genoegzaam uit het voorgaande. Hun geesten staan niet hooger dan zij zelf.

Tm derde merken wij op dat de Javanen uiterst praktisch, handig zijn. Dit blijkt uit de merkwaardige handigheid waarmede zij hunne zelf verzonnen geesten bedriegen, het blijkt verder daaruit dat zij, zonder er zich verder rekenschap van te geven, maar dank zij hunne opmerkingsgave, de suggestibiliteit van het individu zoo uitmuntend weten te gebruiken en te misbruiken.

Ten vierde zijn met de voorafgaande beschrijving de geesten wel voldoende gekarakteriseerd, al ben ik niet nader op hun denken en levenswijze ingegaan, om te toonen dat deze geesten geheel materialistisch zijn in hun wenschen, in hun wraakzucht. Zij beoogen nooit iets hoogers, slechts bevrediging van eigen genoegen of van hun licht opgewekte wraakzucht. Evenzeer is (Stoll, blz. 166) „een Javaan in merg en nieren materialist" en buitengewoon wraakzuchtig. Alle idealisme is hem en zijnen geesten vreemd en het natuurlijke gevolg is (Kruijt) „de Javaan heeft het essentieele van geen der godsdiensten begrepen waarmede hij in aanraking kwam. Daarom bleef hem ook een godsbegrip vreemd zooals de Europeaan dat kent, het abstracte bestaat

Sluiten