Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

steeds in het oog, dat bij hem op zeldzame wijze en tot zeldzame hoogte is ontwikkeld de gave om op te merken, om alles te leeren wat men met de oogen van een ander kan afzien en daarnaast een uitmuntende handigheid van handen en voeten, en anderzijds een uiterst gebrekkige ontwikkeling van het denkvermogen '). Dit komt zoo goed uit als men let op onze huisbedienden: een Javaansch meisje, een Javaansche jongen, die nimmer iets anders zagen dan het armoedige milieu hunner ouderlijke hut, zullen zich in weinige maanden geheel aanpassen aan het leven in een gecompliceerde europeesche huishouding. Het meisje zal vlug leeren naaien of koken, de jongen onze meubels schoon houden, aan tafel bedienen en dergelijke meer, even vlug zal hij leeren paarden mennen, koeien melken of verder de verzorging van dieren. Op deze opmerkingsgave berust hun bruikbaarheid in het bouwvak, in fabrieken, ja overal, waar men handenarbeid noodig heeft, de Javaan is par droit de naissance een skilled labourer, zonder eenig onderwijs. Plaats een nog ongeoefenden Javaan onder geoefende werklieden, dan kunt gij er zeker van zijn dat zijne oudere collegas hem niets zullen leeren, dat hij ook niet om aanwijzing of raad zal vragen. De ouderen vinden vragen lastig en vervelend. Trouwens wat zij doen kunnen zij ook moeielijk uitleg-

1) „Dus geestelijke opvoeding ontvangt noch de Javaansche jongen, noch het Javaansche meisje. Dit gemis wordt echter door de natuur eenigszins vergoed door een buitengewone handigheid en navolgingstalent en door de toestanden, die de Javaansche jeugd dwingen reeds spoedig op eigen beenen te staan. Zonder dat er van eigenlek gezegd huisonderwijs sprake is, leeren de kinderen wat de ouders of buren kennen (Schmalhausen)."

Sluiten