Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

baar met meerdere ontwikkeling. Maar niet alleen met de vrijmaking des volks hebben wij voorzichtig te zijn maar ook met de opleiding der hoofden, met de vorming der intellectueelen, waarbij wij steeds op het volk hebben te letten, dat wij in volslagen onwetendheid lieten blijven.

Het volk is een inerte massa, een niet denkende willooze hoop, de speelbal van elk, die zijn suggestibiliteit weet te gebruiken, emotie weet op te wekken. Om dit volk, nu de goede wil hiertoe eindelijk bij ons bestaat, te ontwikkelen, hebben wij veel, zeer veel tijd, veel overleg noodig en wij zullen, al voortgaande, nog vele malen mistasten. Toch zullen wij kunnen slagen, zoo wij slechts alles vermijden wat storend op onze pogingen zou kunnen influenceeren. Tot nu toe bewandelden wij of begonnen wij te bewandelen den ook in Engelsch-Indiö gevolgden weg, om een kleine klasse van intellectueelen te vormen, door hun op te leiden tot artsen, door onze universiteiten, voor hun op te stellen en verder door vakscholen te projecteeren voor rechterlijke ambtenaren en officieren. Er zijn tegen deze richting, voor zoover wij meenen zulke intellectueelen voor het bestuur noodig te hebben, ook weinig bezwaren in te brengen, zoolang namelijk als wij niet meer tot zulk een opleiding toelaten als wij ook direct gebruiken en gestadig controleeren kunnen. Openen wij evenwel de deuren wijd, geven wij een dergelijke opleiding aan iedereen, die het wenscht, dan vormen wij een wetenschappelijk proletariaat, zooals in Engelsch-Indiö geschied is, en daar thans de grootste moeielijkheden bezorgt. Zulke halfgeleerden zijn een ongeduldig en gevaarlijk ras, vooral gevaarlijk daar, waar het is voortgekomen uit en leeft in het midden

Sluiten