Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

alles op teleurstellingen zal uitloopen, kan ik niet bewijzen. Maar ik wensch er de regeering op te wijzen: dat toen zij inging op mijn voorstel om hulpgeneesheeren op te leiden, deze opleiding spoedig voorloopig gestaakt werd, nadat een klein aantal 8 a 10 waren opgeleid geworden, omdat men eerst zien wilde, hoe zij in de praktijk voldeden. Ik hoop dat een dergelijke voorzichtigheid ook bij de andere geprojecteerde opleidingen betracht moge worden.

Robert Godet bezocht Java en schreef daarna een artikel „ame javanaise", van dit artikel hoe schitterend ook in stijl en woordenkeus kan gezegd worden, wat Godet zelf op de eerste bladzijde schreef, „Je 1'imaginai cette ame, si défiante est si impénétrable, que mon désir de m'y plonger et mon espoir de la comprendre s'évanouirent au même instant." Neen hij slaagde niet, en de meeste Europeanen slagen niet, die den Javaan beoordeelen naar zijn hoofden of naar hun huisbedienden. Elf jaren doorgebracht in de binnenlanden van Java, hen behandelende en later ook onderwijzende, vond ik den sleutel van het geheim en die sleutel heet „animisme". Wie dien weet te gebruiken, die leest in de ziel van den Javaan als in een opengeslagen boek. Hij begrijpt nu, waarom de Javaan zoo gesloten is tegenover ons, hij voelt, zonder te denken,

die heele wereldgeschiedenis, door ons paedagogisch ingrijpen hun bespaard worden? Voorloopig bestaat er alle grond om aan ons willen zoowel als aan ons kunnen op dit gebied te twyfelen."

Verder lees ik nog bij Steinmf.tz de volgende uitdrukkingen: „Grondige studie van die rassen en hun aanleg moet ongetwijfeld daarbij het uitgangspunt vormen." „Groote kennis van die rassen en volken en van de voorwaarden hunner ontwikkeling en opvoeding is onmisbaar." Liefst zoude ik den geheelen inhoud dier vier bladzijden hier laten volgen.

Sluiten