Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

dachten kunnen toch alleen bij hem opkomen, die er zich nimmer rekenschap van gaf, wat een tropenmensch is, wat een opvoeding in de tropen zijn kan, hoe onze denkbeelden in een tropenmensch werken. Ja, men kan hun alles leeren, maar men verwachte hierdoor van hen geen karakterontwikkeling, wel een enorme degeneratie van het zenuwgestel als zij die wetenschap moeten toepassen. Het is denkbaar, dat een gewoon desaman een goed soldaat wordt, het is denkbaar, dat hij door natuurlijken aanleg zich in de binnenlanden een schitterend troepenaanvoerder toont (als Sentot) ; maar dwing hem dan niet te voren in het keurslijf van onze opvoeding. Heeft hij die eenmaal ondergaan, heeft hij zijn tot traagheid geneigde hersenen overprikkeld door eenegroote hoeveelheid kennis, moet hij rekening houden met onze strategie, dan is hij tevens zoo nerveus geworden, dat hij als troepenaanvoerder niet meer bruikbaar is. Dat leerde mij de geneeskundige behandeling der inlandsche hoofden. Ik voel niet veel voor het zoogenaamde verschil van ras: ik geloof dat javaansche kinderen, die onmiddellijk na de geboorte naar Europa zijn gebracht en daar opgevoed, zich niet belangrijk zullen onderscheiden van europeanen, mits zij in europeesche omgeving blijven (er zijn voorbeelden bekend van maleiers, abessiniers, negers); maar wel weet ik „dateenman zal zijn, wat zijne moeder van hem maakte", dat dus de huishoudelijke opvoeding en het milieu van het allergrootste belang zijn ').

1) Ik meen deze uiting eenigszins te moeten preciseeren. „Wat," hoorde ik iemand zeggen, die dit las, „wilt gij de erfelijkheid weg redeneeren; en onlangs hebt ge nog zelf gezegd dat mijn zoon in uiterlijk en karakter zoo sprekend op mij lijkt?" Nu, dat bedoelde ik hier niet, ieder Javaan heeft zijn eigen lichaamsbouw en zijn eigen karaktertrekken

Sluiten