Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

die noch naar geld noch naar promotie jaagden. Ook is de jacht naar beide in Holland niet minder groot, toch werkt zij daar niet zoo nadeelig; het is een gevolg van het klimaat, van de omgeving, al kan ik helaas niet aantoonen hoe deze werken.

Hoe hooger de man staat, hoe grooter zijn plichtsgevoel is, hoe harder hij werkt, des te eerder valt hij aan deze nervositeit ten offer, of erger nog, vertoont hij in plaats van deze een verlangzamen van het denken, een versuften. Dit is zoo goed waar te nemen bij hen, die als jonge ambtenaren hoog stonden, maar in de hoogere betrekkingen tegenvallen; trouwens bij de industrie of handel kan men hetzelfde waarnemen. Wie in de tropen gezond wil blijven en gezond kroost wil leveren, die zij niet al te ambitieus, hij zij liever indolent, onverschillig, laksch. Wie werken wil met europeesche denkbeelden, gaat vroeger of later te gronde '), en de javaan, die onze denkbeelden van plichtsgevoel en initiatief zou overnemen, zou ook te gronde moeten gaan.

Daarom kan de javaan en met hem de indo en de meerderheid der creolen slechts zijn een machinaal werktuig, een meer of minder getrouw uitvoerder van bevelen. De drijvende gedachte, het initiatief kan slechts uitgaan van Europa of van de versch uit Europa geimporteerden, die op hun beurt of zelf öf in hun kin-

1) Het spreekt wel vanzelf dat voor elk mijner beweringen ook uitzonderingen te noemen zijn.

Prof. Ewkman zeide hierover: „De soberheid in spijs en drank van den inlander, zijn luchtige kleeding, zijn festina lente, zijn kalm berustende levensbeschouwing verdienen dan ook, van een zuiver sanitair standpunt bezien, den blanken tropenbewoner ten voorbeeld gesteld te worden."

Sluiten