Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

bij beide zeer verschillend en de omstandigheden , die beider ontwikkeling bevorderen, zeer uiteenloopend, ja dikwijls zelfs tegengesteld.

Evenmin is de hedendaagsche bloei der industrie bevorderlijk voor de kunstproductie. De industrie toch is gegrondvest op een beginsel van arbeidsverdeeling en heeft daarmede den oorspronkelijken en vruchtbaren band tusschen kunst en handwerk uiteengereten. Kunstwerken, die in vroeger tijden door eenzelfden persoon werden uitgevoerd, komen thans tot stand door den achtereenvolgenden arbeid van een aantal heterogeen denkende en voelende individuen; ontwerp en uitvoering worden aan verschillende handen toevertrouwd. Daardoor neemt wel is waar de technische volkomenheid toe, alsmede de quantiteit van productie, maar dikwijls is dit ten koste van de aesthetische waarde. Zelfs de kleine technische fouten, die daardoor vermeden worden, verleenden soms aan het kunstwerk zekeren persoonlijken stempel, die slechts noode gemist wordt.

Hoe het zij, de kunstwaardeering en de mate van kunstzin zijn uiterst wisselend met de tijden; en ook de heerschende kunstrichtingen worden voor een groot deel bepaald door den maatschappelijken en politieken toestand, den aanwezigen godsdienstzin, de toongevende levensbeschouwing, enz., tegelijk met welke de geestelijke

Sluiten