Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

eenenmale, dan is van eigenlijke kunst geen sprake. !) De bedoelde illusie treedt op als een bewust proces; want liet onderscheid tusschen bet nabootsend kunstwerk en de werkelijkheid is te groot dan dat een werkelijke verwisseling tusschen beide zou plaats vinden. En zelfs al ware die laatste te bereiken, dan nog zou dit niet wenschelijk zijn, aangezien daarmede het aesthetisch genot zou worden opgeheven. Zoo bijv. bij de tooneelspeelkunst, bij welke de illusie sterker is dan bij eenige andere kunst. Zal hier het genot aesthetisch blijven, dan moet het zelfbedrog waaronder wij verkeeren, ons bewust blijven. Want ontaardde dit in een werkelijk en onbewust bedrogen worden, dan zouden wèl sterke emoties geboren worden, maar zou een kunstgenieting niet meer mogelijk zijn. Ging men de aanschouwde tragische tafereelen als bitteren ernst opvatten, dan zou men zóó door zijn gevoel worden meegesleept en zóózeer zijn vrijheid van standpunt verliezen, dat de onlustsensaties alle mogelijke genieting zouden buitensluiten.

Evenzoo valt het aesthetisch genot weg, waar wèl een sterke illusie bij ons gewekt wordt, maar wij terzelfder tijd het oogmerk doorzien van bedriegelijkheid als doelbewust streven. Waar

1) Zoo bij acrobaten, pyrotechniek, kookkunst, enz.

Sluiten