is toegevoegd aan uw favorieten.

Drie aesthetische studiën

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

VI.

Twee factoren inzonderheid spelen een groote rol in de oorzaken van het lachen: het onverwachte en de tegenstrijdigheid. Heerscht er een in 't oog vallende tegenstelling tusschen datgene wat wij verwachtten en datgene wat de werkelijkheid ons levert, dan wordt licht een lach gewekt door de onevenredigheid tusschen de voorstelling die wij ons maakten en de realiteit die wij waarnemen. Wij hielden ons voorbereid op iets gewichtigs en er komt iets onbeduidends te voorschijn. Vandaar, dat hetgeen de bewondering wekt soms plotseling ons in een bespottelijk daglicht kan verschijnen: du sublime au ridicule il n'y a qu'un pas. Reeds Kant ') omschreef het lachen als «de plotselinge oplossing eener verwachting in niets»: parturiunt montes, nascitur ridiculus mus. En verklaarbaar is het, dat lachen hiervan het gevolg is, aangezien de hooggespannen verwachting gepaard gaat met zekere psychische spanning of stuwing, zoodat, indien de werkelijkheid daaraan niet beantwoordt, plotseling een zekere hoeveel-

1) «Das Lachen ist ein Alickt aus der plötzlichen Verwandlung einer gespannten Erwartung in niclits.* Kritik der Urtheilskraft, Ausg. von Kirchmaun pag. 200.