Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

van schoonheid hebben hun oorsprong in het verschil van smaak. De smaak kan ontwikkeld worden. Wij moeten vertrouwen hebben in het oordeel van de fijnst beschaafde en de hoogst uitblinkende menschen. Deze vormen den smaak van het komende geslacht.

De Engelschman Sully verwerpt het schoonheidsbegrip geheel en volgens hem is kunst datgene, wat in staat is, aan den voortbrenger een werkdadig genot te verschaffen en aan den toeschouwer of toehoorder. Dit is volgens mijne meening niet geheel bezijden de waarheid, maar moet kunst ook genot verschaffen behalve aan den voortbrenger ook aan den toeschouwer of toehoorder? Ja, dat verlangt gij en ik, maar de kunstenaar zal antwoorden: ,,mijn recht is, dat ik iets maak waarbij ik alléén genot heb." Het constateeren van het genot is dus de laatste grond. Verder vermag naar mijne meening de menschelijke geest niet door te dringen en stooten wij menschen met onze gedachtenvoelhoorns in het ijle en in het niet en zijn wij aan

de grenzen van de door onze gedachten bewoonbare ö ö

streken.

Ook Tolstoï komt tot de conclusie, dat het begrip kunst niet mag gebaseerd worden op het begrip schoonheid. Hij eischt echter, dat de openbaring van emoties emoties wekke bij anderen, en daarom veroordeelt hij Mallarmé. Wij moeten ophouden, zegt hij, verder kunst te beschouwen als middel tot vermaak en haar beschouwen als een van de levensvoorwaarden voor den mensch, als een middel tot verkeer tusschen den eenen

Sluiten