Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

en zoodoende niemand de zaligheid doet bereiken. En ook dit weer omdat er geen twee menschen zijn die weten of ze met één woord hetzelfde bedoelen.

En ik zag de demagogen misbruik maken van onze goede instinkten, van den weelde-drang, van het groepsgevoel, om noodlottige stroomingen in gang te brengen, door de werking van holle leuzen en van belachelijke zelf-overschatting. Alsof de armen, die alleen armoede en afgunst hadden gekend, beter gehard zouden zijn tegen de weelde dan de rijken, alsof er zelf-inzicht en zelf-bedwang mogelijk ware zonder cultuur, alsof de volkomen mondigheid aller enkelingen die alleen de hoogste organisatie en werkdadigheid bedingt, en die in naam het ideaal der Christenen heet, op éénmaal, zonder oefening, zonder ontwikkeling, zonder geduldige tucht kan worden verkregen.

Dit alles zag ik, en wat kon ik doen? In mijn werkkring was ik aan vaste plichten en aan mijn superieuren gebonden. Ik werkte in een bepaald groeps-verband, de politieke wereld der diplomaten, en daarbuiten gaan beteekende terstond uitgestooten en onmogelijk worden.

Nu ja, in de clubs en cercles wordt vrij uitgesproken. Daar hoort men soms door de minderen in rang de gansche diplomatieke werkzaamheid met cynisch sarkasme bespotten, en de hoogeren luisteren glimlachend,

Sluiten