Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

binatie onderzocht wordt, in welke betrekking de voorstellingen tot elkaar staan. Bovendien verbindt men dan twee geheel uiteenloopende denk-acten, op welker vereeniging de toename in kennis berust, de synthetische en de analytische. De synthese vormt nieuwe verbiDdingen en is dus de eigenlijk scheppende kracht. Door de analyse wordt de synthetisch voltrokken verbinding naar haar waarde onderzocht en de samenhang naar logische gezichtspunten (gelijkheid, overeenkomst, verschil, contrast; oorzaak, gevolg; middel, doel, etc.) vastgesteld.

De vrouwelijke geest heeft in 't algemeen meer neiging, synthetisch dan analytisch werkzaam te zijn. Hier is het wezenlijke onderscheid tusschen het mannelijk en het vrouwelijk intellect. Een meisjesschool doet wel, wanneer zij de voorliefde harer leerlingen voor synthetischen arbeid krachtig ontwikkelt en toch niet verzuimt, haar analytisch werkzaam te houden. Door verzorging van synthetische werkzaamheid houdt zij den geest opgewekt, levendig, beweeglijk, frisch. En zij vernedert er den vrouwelijken geest niet mee, want gelijk reeds is opgemerkt, de synthetische arbeid is het eigenlijk, die de kennis vermeerdert.

Wel zou een eenzijdige ontwikkeling è, outrance een verminking van den vrouwelijken geest beteekenen, want eerst een analytisch onderzoek der synthetische voorstellingen brengt haar waarde of onwaarde aan den dag. Daarom is het ook niet voldoende, dat de leeraar er bij zijn leerlingen op aandringt, de synthesen te onderzoeken: dit onderzoek moet zelfstandig geschieden. Alleen moet er voor worden gewaarschuwd, dat een tot synthetischen arbeid geneigd individu lichtelijk door vrees voor een streng analytisch onderzoek wordt bevangen: de synthese moet daarom in vrijheid, in naïve ongedwongenheid worden volvoerd. Dat kan door het toestaan van voldoende tijdruimte tusschen de synthese en het analytisch onderzoek.

Hoe groot overigens de neiging tot synthetische verbinding van voorstellingen bij meisjes is, toch is de kunst, juist die verbindingen te vinden, welke voor het

Sluiten