is toegevoegd aan uw favorieten.

Inleiding tot de wijsbegeerte

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zij nimmer de mogelijkheid buitengesloten dat die denkbeelden zich in verloop van tijd nog weer door verhelderd inzicht zullen wijzigen. Te minder behoeft de wijsgeer zoo iets te duchten, omdat zijn wijsbegeerte steeds een individueel karakter draagt, d. i. in de eerste plaats belang heeft voor hemzelven, afgezien van anderen. Juist hier ligt nog een verder verschil met den godsdienst. Deze laatste toch vertegenwoordigt een collectieven vorm van denken, hij veronderstelt een menigte van geestverwante aanhangers. Eener wijsgeerige overtuiging daarentegen is zoo iets onverschillig; zij vloeit voort uit een volstrekte vrijheid van denken, en strekt slechts tot persoonlijke voldoening, zonder dat zij anderen daartoe van noode heeft; „die neuere Philosophie," zegt Erdmann, „ist Protestantismus in der Sphare des denkenden Geistes." I)e wijsgeer zoekt zijn eigen denkbehoeften te bevredigen; h\i isoleert zich van zijn omgeving, om binnenskamers in stilte na te denken over de vragen die zich aan zijn geest opdringen, om dan wellicht later de uitkomsten dier overpeinzingen te boek te stellen. De godsdienst daarentegen draagt steeds een sociaal karakter; zijn aanhangers zoeken geestverwanten, met wie zij zich vereenigen in gemeenschappelijke bijeenkomsten tot het gezamenlijk verrichten van zekere plechtigheden, daarin een steun vindend voor een geloof dat door de werkelijkheid des levens dikwijls op een zoo zware proef gesteld wordt.