is toegevoegd aan uw favorieten.

Inleiding tot de wijsbegeerte

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

stelling onderscheiden. De naam „parallelisme" evenwel mag niet gelukkig heeten, daar zij allicht een valsche dualistische voorstelling wekt. Daarenboven is hij ook niet geheel juist, aangezien de psychische reeks niet een onafgebroken gesloten keten vormt evenals de physische, gelijk het discontinue bewustzijn bewijst, tenzij men onbewuste voorstellingen gaat invoeren om de gapingen in de reeks aan te vullen. „Das Bild eines parallelen Ablaufes beider Reihen," zegt Mtinsterberg terecht, *) „führt nur zur Verwirrung, denn auf der psychischen Seite lauft gar keine Reihe ab." Elke psychische werkzaamheid veronderstelt zekere physische veranderingen, maar niet omgekeerd; want slechts een klein gedeelte der organische processen gaat gepaard met bewustzijn. Een gesloten psychische causaliteitsketen is ons dus empirisch niet gegeven; op psychisch gebied kan de ervaring wèl zekere opeenvol-' ging vaststellen, maar geen onafgebroken oorzakelijken samenhang. Om al die redenen schijnt ons de parallelistische theorie, van hoeveel waarde ook als heuriW tisch beginsel, toch minder verkieselijk dan de identiteitshypothese ; te meer aangezien deze zich goed aansluit bij het phaenomenalisme, dat wij in de leer van het kenvermogen als de meest waarschijnlijke theorie leerden kennen.

') H. Münsterberg. Die Willenshandlung. Freiburg 1888, pag. 110.