Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

naamde psychoplasma. Nu eens bestaat er geen eigenlijke grensscheiding tusschen het bewuste en het onbewuste, dan weer wordt het bewustzijn vastgeknoopt aan een bepaald orgaan, het centrale zenuwstelsel.

Al die tekortkomingen en tegenstrijdigheden in de bewijsvoering vloeien in hoofdzaak voort uit gebreken ten opzichte van de leer van het kenvermogen: de hoofdbezwaren tegen het materialisme liggen in zijn gebrekkigen „erkenntnisstheoretischen" grondslag. Het materialisme beweert dat de gewaarwordingen en voorstellingen in werkelijkheid niet anders zijn dan eigenschappen en uitvloeisels der materie, niet anders dan uitwerkselen van stoffelijke bewegingsverschijnselen. Maar hoe gecompliceerd die beweging nu ook gedacht worde en hoe eenvoudig ook het psychisch proces, toch blijft steeds tusschen die beide een ondempbare klove bestaan, daar beide heterogene grootheden zijn, die niet in elkander kunnen overgaan, noch uit elkander te verklaren zijn. De psychische verschijnselen dragen een bizonder karakter, dat ze niet zonder meer vergelijkbaar maakt met physische. Wèl kan men hun kenmerkend bestanddeel, het bewustzijn, een functie van de hersenwerkzaamheid noemen, een functioneelen verschijningsvorm van bepaalde stoffelijke processen onder bepaalde omstandigheden en voorwaarden. Maar hoe het daaruit geboren wordt, blijft ons volkomen duister, aangezien voor onze voorstelling die beide grootheden zóó verschillend zijn van karakter,

8

Sluiten