Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

6

mij en gij zult dat begrijpelijk vinden, als gij weet, dat ik geen vreemdeling ben in dit gebouw, dat ik hier mijne studiën heb voltooid en dat ik hier zes gelukkige jaren heb doorgebracht. Het spreekt van zelf, dat ik een drang in mij bespeur tot vergelijken tusschen toen en thans, dat ik denk aan de veranderingen, die hier zijn gekomen. Allerminst kan ik nalaten op te merken, wat op het gebied der wetenschap gewijzigd is, wat geschied is op het veld mijner eigen studie. En 't is hierbij, dat ik wil stil staan. Ik spreek tot u over het licht, dat de onderzoekingen der laatste jaren over Israël hebben doen opgaan. Dat ik mij tot enkele grepen bepalen moet, behoeft geen betoog.

Laat mij beginnen met iets te zeggen over het onderzoekingsterrein.

Toen ik in 1886 de universiteit verliet, was het Oude Testament vrij wel de eenige bron, waaruit wij onze kennis van Israël putten. En dat is eene troebele bron. Een boek van het Oude Testament is dikwijls te vergelijken met het Rome van heden. Gij denkt ééne stad te vinden en gij vindt vele steden. Gij vindt het heidensche Rome en het Rome der pausen en het moderne Rome. Gij vindt oud en nieuw naast elkaar en wonderlijk vermengd. Gij vindt het echt-antieke en hetgeen daarvoor wil doorgaan. Zoo is het ook in menig boek van het Oude Testament. De pentateuch is een samenweefsel van vier gecompliceerde geschriften uit verschillende tijden. Oude sagen en oude wetten slingeren zich door jonge verhalen en door jonge bepalingen en dikwijls zijn zij daarmede samengegroeid. In het boek van Jezaja zijn behalve zijne eigen profetiën orakels opgenomen van profeten, die lang na hem leefden. De apokalypse van Daniël, die door Nebukadnezar naar Babel zou zijn gevoerd, is geschreven onder Antiochus

Sluiten