Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

vergaat er niets. De wereld is eeuwig. Vier grondeigenschappen beheerschen de geaardheid der stoffelijke dingen: warmte, koude, droogte en vochtigheid. Warmte en koude kunnen evenmin als droogte en vochtigheid te zamen in een lichaam vereenigd zijn. De overige combinaties twee aan twee geven de vier elementairtoestanden der stof, die het meest zuiver zijn te vinden in het vuur, dat droog en warm, do lucht, die vochtig en warm, het water, dat vochtig en koud, en de aarde, die koud en droog is.

Men heeft ten onrechte een vergelijking trachten te maken met hetgeen we later onder chemische elementen verstaan; toch is de opvatting, dat alles uit gelijkvormige, onveranderlijke en steeds in beweging zijnde deeltjes bestaat, tamelijk dicht bij hetgeen wij thans als de juiste leer omtrent de geaardheid der stof gelooven. De ontwikkeling dezer denkbeelden heeft op natuurphilosophisch gebied tot merkwaardige uitkomsten geleid, zoo zelfs, dat de moderne natuurphilosoof, zich moeilijk kan onttrekken aan de bekoring, die b.v. uitgaat van het leergedicht „De rerum natura" van lucbetius carus (f 55v. Chr.), en hij zal veel meer voelen voor de daarin gegeven voorstellingen omtrent den aard der dingen dan voor die, welke in veel minder ver verwijderde tijden den theoretischen grondslag zijner wetenschap vormden.

De leer der vier elementaireigenschappen gaf aanleiding tot het aannemen van de daarmee overeenkomende eigenschappen van het menschelijk lichaam, die geacht werden te berusten op een juiste of minder juiste vermenging der vier lichaamsvloeistoffen: slijm of phlegma, bloed, gele gal en zwarte gal. Deze Hippocratische humoraaltheorie, de theorie der aan de vloeistof gebonden eigenschappen, is thans nog

Sluiten