Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

knie — in zijn boeien geslagen, omdat hij daarin het middel tot gerechtigheidsbetoon ziet. Eens gevangen, doet hij datgene, waartegen reeds Baco waarschuwde: e vinculis ratiocinari — hij redeneert in kluisters.

Men zie, hoe Ihering goed tracht te spreken, dat men den gedaagde (door tijdsaanwijzing en procesordening) in zijne verdediging beperkt: „Het betoog tot nu toe heeft „getoond, dat de onbegrensde toelating van het verdedi„gingsmateriaal in den vorm der verwering, wel verre „van door de idee der gerechtigheid geboden te zijn, „omgekeerd met de eischen der ware, echte gerechtigheid, „welke niet alleen zich openbaart in hef geen zij geeft, „maar tevens ook hierin, wanneer zij het geeft, bijwylen „in schrille tegenspraak treden kan, en dit onrecht te „erkennen en te niet te doen; daarin plaats ik de idee „en de bestemming der processueele gerechtigheid. (1)

Die processueele gerechtigheid bestaat hierin, dat het oudste romeinsche procesrecht de tegenaanspraak des verweerders (reconventie) (2) naar een afzonderlijk proces verwijst, en daarmede ook op den gedaagde toepast het grondbeginsel: één proces, ééne vordering. De bedoeling zou zijn des eischers bevrediging niet op te houden door

(1) Ihebino, Geist enz. t. a. p. blz. 23, 25, 17, 18, 120 vlg. 54, 51.

(2) Bedoeld is een vorm van verwering, hierin bestaande, dat betwist wordt niet zoozeer de rechtsgeldigheid van den eisch, als wel de rechtmatigheid van eene veroordeeling, naardien immers de gedaagde, ook zijnerzijds, een rechtgeldige aanspraak te berde brengen kan Iherinu nu bepleit de verwijzing dezer laatste naar een afzonderlijk proces.

Sluiten