Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Ik zou niet weten, waarop wij moesten wachten. Wellicht totdat eene nieuwe opvatting, omtrent de inrichting der rechtsbescherming, zich baan breekt? Er zijn gebieden van menschelijken arbeid, waarop men, uit de geschiedenis, eene zekere blijmoedige hoop, moed, prikkel tot werken schept, doordien men eene gestadig voortschrijdende ontwikkeling waarneemt. Maar er zijn ook, — schier zeide ik — polaire gebieden der geschiedenis, waar het licht steeds maar korten tijd op valt, en waarover dan altoos weer spoedig de schaduwen des te langer rusten. De proces-historicus is helaas! in dit opzicht Noordpoolvaarder, steeds heeft hij met zoodanige polaire gebieden van geschiedenis te maken.

Indien gij de gansche geschiedenis overziet, van liet Indië uit den Sanskriettijd af, tot aan de Ver. Staten van N. Amerika toe, zult gij altoos twee waarnemingen doen, en ik vraag verlof deze alsnog mede te deelen.

De eerste is, dat het proces steeds een zekeren indruk van saamgesteld en gekunsteld te zijn, maakt; dat het onaangename en onsympathieke karaktertrekken toont: de nauwgezette afbakening van de sfeer des rechters en der partijen, eene nauwkeurige bepaling der enkele proceshandelingen, van hare vooronderstellingen en van hare gevolgen.

Aan den modern denkenden mensch moge dit schijnen: als een handboek voor étiquette, als enkel een geestelooze schrift- en gangorde, als een stelsel van ceremoniën. De

Sluiten