Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Pane-stroomgebied, in de regenschaduw van Sumatra's bergland gelegen. Deze wind waait, indien de levendige beschrijvingen van W'ii.lek en Neumann juist zijn, gedurende meer dan het halve jaar onafgebroken, meestal met de kracht van een orkaan en niet alleen overdag, maar ook in de nacht, die anders bijna overal in Indië bladstil is. In vijf tot zes maanden valt er, volgens Neumaxx, geen druppel regen. Een klimaat dus, als men in Sumatra niet verwachten zou, maar waarvan men de beschrijving gaarne door waarnemingen gesteund zou zien. — Het zou gewenst zijn omtrent plaatselike klimaattoestanden ook de kennis der inlanders te benutten, zoals dit pas uitnemend gedaan is door Linke voor de Samoa-eilanden.

Wat voor de zuivere wetenschap niet te bereiken valt. dat gebeurt soms ter wille der praktijk. Tot op heden berust ons inzicht in het bergklimaat van Java nog grotendeels op Junghuhx's beschrijvingen — van dat der overige eilanden weten we nog veel minder — en van geografiese zijde is te vergeefs aangedrongen op de opening van bergstations, gemakshalve alleen van zelf-registrerende instrumenten voorzien. Maar het eerste jaarverslag van het nieuwe Departement van Landbouw verraste met de mededeling, dat op Java met de aanvang van 1900 enige van zulke stations zijn opgericht, benevens enkele in de vlakten.

Het is in deze dagen bijna onbehoorlik over de dampkring te spreken zonder van waarnemingen met ballons en vliegers te gewagen. Maar het onderzoek der hogere luchtlagen, hoe gewichtig ook voor de meteorologie, heeft voor de klimaatbeschrijving gering belang. De geograaf vliegt niet zo hoog en speurt liever na, welke invloed winden en stromen gehad hebben op de beweging der mensen door de Archipel; hoe

Sluiten