Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

hief ook accijns in talrijke dorpen in het land van Heusden '), Gorinchem in het land van Arkel2), maar deze steden moesten zich tevreden stellen, Heusden met 5 stuivers per vat, alleen van de tappers, Gorinchem met 3*/2 st. van de tappers en de helft daarvan van de eigen gebruikers, zonder aanspraak te kunnen maken op het uitsluitend recht van vervaardiging.

^ Omgekeerd was het in Zutphen. In 143.") werd bevolen, dat elf omliggende dorpen al hun bier in deze plaats zouden moeten halen, maar dit zou dan vrij van accijns wezen 3). In den tijd van Karei van Gelre gaven alle steden van de Graafschap hunnen bieraccijns tijdelijk op aan den hertog, daarvoor kregen zij evenwel gedaan, dat op het platteland aldaar geen ander bier gedronken zou mogen worden, dan dat in Zutphen, Doesburg, Doetinchem, Lochem of Groenloo bereid was. Zutphen behield bovendien haar privilege voor die vijf van de elf dorpen, welke op de Veluwe lagen 4).

Evenals in Zuid-Holland buiten Dordrecht, was nu in de Graafschap de bierfabricage gedood. Maar dit was niet het eenige. Mochten liscale overwegingen de stadsraden wat ijveriger maken in het onderdrukken van de concurrentie der landelijke brouwerijen met de stedelijke, ook in andere bedrijven werd te zeer ach en wee geroepen over de plattelandsnijverheid, dan dat zij niet het oor moesten leenen aan het verzoek der overige handwerkslieden om hen daartegen toch te beschermen. Vandaar het verbod aan burgers, om buiten de stad goederen te koopen of te laten maken „dat enigen ambochten of neringen aengaet,"s) of ook zelfs om

van De Linde zeggen, dat zij „moeten haer bier halen Tordrecht, aldaer zij texchijs geven 3 st. van een vat biers, ende indien zyt buyten in anderen steden haelden, zoe zouden zy moeten geven de stede 10 st. van tvat, maer dat en gebuert niet, ende daerenboven zou tzelve weaen tot correctie van der stede": 1b., blz. 586. Vele dorpen koopen jaarlijks den accijns af.

1) Van Mieris: IV, blz. 212, 13 dorpen. In de Informacie, blz. 433 vlg., worden veertien dorpen genoemd nl. ook nog het dorp Wijk. Blijkens blz. 449 en 454 tracht de stad ook in twee dorpen naar den accijns op brood, in één daarvan tevens naar dien op wijn en mede, wanneer dit bij kleine maat verkocht wordt, en heeft zij slijters, die haar op dat punt niet gehoorzaamden, tot schadevergoeding genoodzaakt.

2) In!., blz. 415 vlg. Hierbij moet niet vergeten worden, dat zoowel Gorinchem met het land van Arkel, als Heusden met het land van Heusden samen één heerlijkheid gevormd hadden. Gorinchem met het land van Arkel betaalden gezamenlyk ook ééne som in de bede.

3) Njjhoff, Gedenkw., IV, n°. 143: Vorden, Wichmond, Warnsveld, Almen, Gorsel op de Veluwe, en verder: Brammen, Hall, Beekbergen, Twelloo, VVilp en Voorst (Tadema, Zutfen, blz. 116, geeft op 1434).

4) Slichtenhorst, blz. 572 vlg.

5) Binnen een mijl van de stad Dordrecht: Oudste Keuren, n°. 122 (Oudste R. der St. 1)., I, blz. 322). Alleen verboden het koopen en verkoopen van „wthems broot" in Botterdam: Oudste Keurb., art. 103 (N. Bijdr. v. Rechtsgel. en Wetg., II blz. 78). Verbod om voor zich te laten weven buiten de stad in Brielle: Oude Keuren der stad Brielle, blz. 185.

Sluiten