Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Geen theorie meer dan deze maakt aanspraak, als eene natuurlijke realistische voorstelling te gelden van wat het werkelijke leven in alle nuchterheid te aanschouwen geeft. Was het toch niet steeds, zoo vraagt men, feitelijke overh.eersch.ing, die de staatsmacht gaf en ontnam? Is er één vorstenhuis, één heerschend gezag aan te wijzen, dat niet weleer in de doorbreking van het geldende recht zijn oorsprong vond? De mislukte revolutie brengt hare bedrijvers als misdadigers op het schavot, de gewonnen revolutie wordt tot titel der hoogste macht. Zelfs de onttroonde, de verdreven vorst, hoewel zijn recht op den troon niet prijsgevend, zal niettemin erkennen, dat men rechtens hém heeft te gehoorzamen, die in zijne plaats zich als heerscher weet te handhaven. En het volkenrecht: — vraagt het naar legaliteit van oorsprong, waar het bestaan van staten, hunne territoriale omgrenzing, de organisatie der staatsmacht ter sprake komt? Neen, in de erkenning van het fait accompli buigt het zich voor de macht, die heerscht. — In het vreedzame inwendige staatkundige leven is het niet anders: de macht gaat vooraf aan het recht. In hoe menigen staat vond niet door machtsuiting eene geleidelijke verschuiving van het staatsrechtelijk overwicht plaats, waarbij in schijn, in het vormelijke, misschien de geschreven letter der constitutie werd geeerbiedigd, in werkelijkheid de door die constitutie gevestigde macht tot een luisterrijk paradebeeld werd vervormd. — Dat de staat aan het recht niet kan zijn gebonden, volgt reeds, meent men, uit het feit, dat hij zelf ieder oogenblik, ook met terugwerkende kracht, iederen rechtsregel naar willekeur kan veranderen. Zijne

Sluiten