is toegevoegd aan uw favorieten.

Positief recht

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

.,Tu lex viva potes dare, solvere, condere leges Stantque caduntque duces, regnant te iudice reges Nam quocumque velis lex animata geris" *).

Zoo luidt de machtstheorie, zöö alleen vormt ze een logisch geheel. Zoo schijnt ze ook niet zelden de staat' kunde in 't groot en in 't klein te doorweven met die egoïstische tendenzen, welke persoonlijke macht, partijbelang tot doelwit maken van den politieken strijd. Maar zoo vindt men ze evenzeer vereenigd met leerstellingen en maatregelen, waarin aanpassing der staatkunde aan hoogere ethische eischen is belichaamd; de memorie van toelichting ter begeleiding van het wetsontwerp tot regeling der administratieve rechtspraak hier te lande is daarvan een sprekend bewijs. Hoe het zij, of men het staatsgezag een vriendelijken of onvriendelijken gelaatstrek laat vertoonen, de machtstheorie begint en eindigt met deze gedachte: er is een macht, die ieder overheerscht; waarom wordt gehoorzaamd, — uit vrees, gewoonte, ordelievendheid, plichtbesef, — 't is onverschillig. De rechtsleer van den staat wordt zoo tot eene bijzonder gequalificeerde beschrijving van het physo-psychologische feit, dat menschen over menschen heerschen, een greep uit de dynamica der menschengemeenschap. Zöö is eene staatsleer mogelijk, maar — niet dan ten koste van het recht: noodzakelijk voert het machtsprincipe, als eenige bron van het recht, tot identificatie van recht en macht, dus ook van recht — en van onrecht, dat zich weet te

*) Toespraak van de Bologneezen tot Frederik Barbarosso in 1159, aangehaald bij Lemayer, l.c, pag. 44.