is toegevoegd aan uw favorieten.

Positief recht

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

vereiniteit met juistheid weergegeven, ééne vraag bleef onbeantwoord: waaraan is nu dat zelfstandige, allesbeheerschende recht te herkennen ? Eene zintuigelijk waar te nemen macht, die als schepper of handhaver aan den regel het rechtskarakter zou verleenen, ontbreekt; als „unpersönliche Gewalt" beheerscht het recht individu en gemeenschap, beider leven in onafscheidbaar verband richtend tot een doel, door 's menschen rechtsbewustzijn als waardevol gesteld. Maar wie bepaalt dit doel, wiens rechtsbewustzijn spreekt het beslissend woord? Niet dat van den toevalligen wetgever, wiens macht, het recht te erkennen, aan dat doel immers nog moet worden getoetst. De overtuiging ook niet van „het volk", dat immers geen orgaan bezit, zijn oordeel herkenbaar te uiten, tenzij in eene reeds bestaande rechtskundige ordening. Aan dezen vitieuzen cirkel is maar op ééne wijze te ontkomen: ziet men in het recht een onpersoonlijke souverein, eene idee, naar welke de menschheid gedrongen is zich te richten, dan schrome men ook niet voor de erkenning, dat het nimmer is gelukt en nimmer zal gelukken, noch betreffende de formeele beschrijving dier idee, noch betreffende haar inhoud, hare realisatie in handelingsnormen, overeenstemming tusschen de rechtsgenooten te vinden, zoodat, ook al zouden wij allen overtuigd zijn, — wat niet het geval schijnt, — dat eene onveranderlijke rechtsidee in 's menschen bewustzijn is gelegd, dat ook ons praktisch vernuft waarheid kent en onwaarheid, ieders persoonlijke overtuiging de laatste grondslag zou zijn van het voor hem geldende recht, ieders bevestiging der rechtswaarde aan de verbindend-