Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ilenn bekanntlich Entlialtung eine nervöse Krisis

hervorruft."1). Wanneer men liet vermogen mist, onderscheid te maken tussclien phantasie en werkelijkheid, en dus niet inziet, dat de door vasten gewekte visioenen slechts natuurlijk gevolg zijn van het niet voldoen aan de behoeften van liet lichaam, en men gelooft, dat het verhelderde bewustzijn met bovennatuurlijke werkelijkheid te doen heeft, daar kan deze soort vasten in eere blijven. Zoodia evenwel het besef van het onderscheid van phantasie en werkelijkheid ontwaakt is. kan, zoo het vasten toch wordt in acht genomen, dit niet meer eenvoudig een middel genoemd worden, om zich in de bovennatuurlijke wereld te verplaatsen. Wanneer b.v. de Christen-asceet zich van dat onderscheid wel bewust is, dan kan hij toch vasten blijven houden, omdat hij gelooft, dat geringschatting van en afsterven aan het aardsclie blijk geeft van en voorwaarde is voor een deelhebben aan liet hemelsche, dat onthouding van voedsel een Gode welgevallig werk moet zijn, omdat het een teeken is van geringschatting van dit leven, e. d.

Blijkt alzoo, dat de reden, waarom in deze derde groep gevast wordt, niet overal dezelfde is, tevens is het duidelijk, dat het motief tot onthouding bepaald wordt door het standpunt. dat de vastende mensch tegenover het bovennatuurlijke inneemt. Dit kwam evenzeer reeds uit in het verschil tussclien het vasten van de tweede en derde soort in liet algemeen : daar ziet men liet bovennatuurlijke te midden van het natuurlijke. hier daarbuiten en daartegenover. Bovendien berustte ook de onderscheiding van liet vasten van de eerste en tweede soort niet minder op de afwijkende verhouding van den mensch tot het bovennatuurlijke. In de eerste kategorie heeft men te doen met onthouding, die voortvloeit uit

') P. D. Chantepie de la Saussaye, Lehrbuch der Religionsgeschichte, Fieiburg i. B. I, S. 111.

Sluiten