Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

deling van het vasten bepaaldelijk in den Israëlietischen godsdienst de moeite zal loonen. Dat dit inderdaad het geval is, mag niet worden ontkend. Het vasten bekleedt in den Israëlietischen godsdienst een geenszins onbelangrijke plaats. Zoowel in de oudere vóór-exilische als in de na-exilische literatuur wordt bet gebruik meermalen vernield. Met name valt op te merken, dat het vasten blijkbaar een wezenlijke wijziging in beteekenis heeft ondergaan ten tijde van de Ballingschap. Dit keerpunt in de beteekenis van den ritus wijst eensdeels terug op vervorming van den oorspronkelijken zin, en doet aan den anderen kant vermoeden, dat de ontwikkeling zich zal hebben voortgezet. Men kan verwachten, dat een en ander verband houdt met den Israëlietischen godsdienst.

Een afzonderlijke verhandeling over het vasten in oorsprong en ontwikkeling bij Israël, enz. is tot op heden niet geleverd. Het meest nadert zulk een bespreking het artikel: Fasting, Fasts in de Encyclopedia Biblica. Doch dit kan om meer dan één reden niet als volledig worden beschouwd. Ook Grüneisen, die in een geschrift over Ahnenkultus bij Israël een uitvoerige bespreking van de rouwgebruiken geeft, schiet in de behandeling van het vasten te kort.

Het tijdsverloop, waarbinnen wij het vasten wenschen te beschouwen, strekt zich uit tot plm. 200 n. Chr., omvat den oorsprong en de ontwikkeling van het gebruik in den Israëlietischen en Joodschen godsdienst en in het oudste Christendom. Een motiveering van de afsluiting van ons -werk bij het jaar 200 na Chr. is overbodig. Het is voldoende bekend, dat eensdeels het Jodendom op dat tijdstip, waarop de opteekening en redactie der Misclina haar beslag heeft verkregen, als het ware aan eigen ontwikkeling paal en perk stelt. Ook voor het vastengebruik is hiermede een ingrijpende vervorming niet wel mogelijk, althans binnen de perken van het Jodendom. Anderdeels bereikt het vasten in zijn ontwikkeling bij de Christenen evenzeer omstreeks 200

Sluiten