Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

liberale partij gevormd worden, die dit werkelijk wilde, ik zou er mij zeer in verheugen. Maar noch de Calvinisten noch de Libertijnen hebben dit ooit ernstig gezocht. De een verdedigt het Staatstractement voor de godsdienstleeraars, en de ander verdedigt de Staatsschool, en het einde van de zaak blijft: betalen en zich onderwerpen.

Behalve het gedachten lezen door Mr. Cumberland zijn we in den laatsten tijd getroffen door het opnieuw verschijnen van den Gezangenstrijd. Dit ontbrak nog aan de Kerkelijke ellende van den tegenwoordigen tijd. Wat deze oude, vervelende strijd thans eenigszins belangwekkend maakt, is de omstandigheid, dat twee Hoogleeraren van de Godgeleerde faculteit aan de Vrije Universiteit te Amsterdam, het op dit punt oneens zijn. De harmonie onder ons Calvinisten liet steeds veel te wenschen over, en ik denk niet dat dit vooreerst anders zal worden. Wij hebben meer op met een zuiver begrip, dan met een schoon lied. Aan Calvijn heeft God de logica en aan Luther de poëtica geschonken. En wat God doet is welgedaan, en Hij doet het, opdat men vreeze voor Zijn aangezicht.

Van ontwikkeling des kerkelijken levens, van groote gedachten, die de menigte aangrijpen, is geen spoor te vinden. Allerlei oude twistpunten worden opgewarmd en op de tafel des publieken levens gezet. En dat door koks van den eersten rang !

Het belangrijkste verschijnsel op Godgeleerd gebied is de strijd over de H. Schrift. Van al het treurige is dit zeker het treurigste, dat de Godgeleerden zeiven de bron hunner wetenschap met eigen hand vernietigen. In de vorige eeuw belastte Voltaire zich met die taak : maar nu doen zeer vrome predikanten het zelfs uit —- eerbied voor de wetenschap ! Om veel wat er gebeurt kan ik nog wel eens hartelijk lachen, maar dit verschijnsel wekt niets dan bittere droefheid.

Zijn wij onzen Bijbel kwijt, dan volgt de rest van zelf. Objectief is dit alleen dan nog maar zeker dat twee maal twee vier is, en subjectief kan men voor waar houden alles wat men wil.

Doch ik wil hierover niet uitweiden. Ik noem het alleen om u te doen zien hoe tegenwoordig onze toestand is. Aan de eene zijde de uiterste nuance, die het Calvinisme ooit gehad heeft, en aan den anderen kant bestrijding en verloochening

Sluiten