Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

heeft ook zeker hiermede Zijn heilige en wijze bedoelingen. Laat mij alleen nog mogen opmerken, dat Rome, ook op dit punt, in veel gunstiger conditie verkeert dan de Protestanten. De Roomsche geestelijke heeft geen huisgezin, en leeft voor zich alleen. Zijn hartstocht is alleen : beheerschen, omdat hij in geen andere betrekking staat tot deze wereld dan om haar te beheerschen en de leer der duivelen huldigt, die verbiedt te huwelijken. Een pastoor en twee kapelaans, in eene parochie, kosten misschien niet meer dan één predikant, waarbij nog komt, dat Rome een aantal rijke en aanzienlijke families bezit en lichtelijk één uit eene familie tot den geestelijken stand bestemd wordt. Ook heeft Rome geen het minste bezwaar om van den Staat te halen, wat er van te halen is. Al beteekent het betrekkelijk weinig wat de Staat afschuift: Rome denkt: alle beetjes helpen, en is dus voor het behoud van art. 108, terwijl het eene zoodanige kerkelijke organisatie heeft, dat geen Staatsinvloed te vreezen is, waar een Bismarck zelfs het ijzeren hoofd stoot.

Op onze aanst. Synode zal hoogst waarschijnlijk, art. 108 ook weder ter sprake komen. Er is althans weder een voorstel dat luidt: de Synode dringe aan op feitelijke scheiding van Kerk en Staat. Wat men door „feitelijk" verstaat, zal uit de toelichting wel blijken. Dit onderwerp behoort zoo wat tot de vaste punten van beraadslaging, waar men gaarne een uurtje over praat. En dat komt, vrees ik, omdat men nog te veel van den Staat en de politiek verwacht, en niet begrijpt dat men door telkens die zaak op de Synode te brengen, den schijn geeft aan het publiek, en vooral aan de kerkelijke tegenstanders, van eene oratio pro domo, een rede in ons eigen belang, te houden.

Het is dus niet onmogelijk, dat het weder op een adresje aangaat. Dit kost niet veel tijd of moeite, en sommige menschen zijn dan weder eenigen tijd voldaan. Maar ik voor mij geloof dat er, buiten onze Kerk, niemand in gansch Nederland is, die het gewicht dezer zaak zoo op het harte weegt dat hij, om het onrecht tegenover ons weg te nemen, art. 108 wil schrappen. Zoowel Liberalen als Antirevolutionairen gebruiken ons als illustratie in hunne debatten, als argument en aanhaling, en steken ons dan bij die gelegenheid een pluimpje op

Sluiten