Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Hoeren te machtig: — voort ging het naar Zuid-Afrika's onherbergzame wildernissen ! En — teekenend verschijnsel — die aandrang heeft ook in de negentiende eeuw zijn onweerstaanbare kracht doen blijken, niet slechts toen Engelsch geweld voor het systeem van de üostindische Compagnie in de plaats trad, niet slechts in de jaren tusschen 1836 en 1840, maar zelfs in de laatste kwarteeuw, die achter ons ligt. »Het was een geestesaandoening, — zegt de heer Hendrik P. N. Muller, 1) — aan de oud-testamentische herdersvorsten, een herdersheimwee, overgebleven uit tijden, toen, lang geleden, de groote kudden van weide naar weide werden gedreven; maar opeens komt het, eerst mijmerend, dan onweerstaanbaar drijvend, tot daad." Nog in 1880 verklaarden Jacobus Botha, Gert van der Merwe, Gert Albertse, Lourens du Plessis en Hermannus Grobler, de leiders van den Trek naar »Januario Humpata" in het Portugeesch gebied: »Wij bevonden een roerenden geest in ons hart van trek; de reden van dezen treklust was niet te doorzien; onze woning was stil en goed; wij hadden geen bezwaar tegen de regeering van ons land, noch tegen eenige belastingen, noch ook van wege het geloof; maar een drijvende geest was in ons hart, waarvan wij zelve niet konden begrijpen, wat de roerende oorzaak was."

Ons hoop oek nie op mense,

Dat die ons helpe moet;

Oek op gen ho'e prinse,

Want dit doet ons gèn goed.

Ons roep mar tot die Ilere,

Die al ons sugte hoort,

Die wind en storm en raere,

Lat luister na sijn woord.

Ongetwijfeld is de aandrang om het binnenland in te trekken bij de Fransche kolonisten het sterkst geweest. Bij hun aankomst in de Kaapkolonie openbaarde zich reeds onder deze arbeidzame, vlijtige maar ook vurige en opbruisende kolonisten een onrustig element. Minder gehecht aan de Vereenigde Nederlanden, levendiger en doortastender dan de flegmatieke Hollander, die eenmaal aan de bestaande toestand was gewoon geraakt, kon het Fransche geslacht zich moeilijk schikken in de omstandigheden. Hoe, ze hadden hun eigen dierbaren vaderlandse hen bodem vaarwel gezegd, om in een vreemd land, mijlen ver, vrijheid te vinden!... En die vrijheid werd hun hier onthouden?...

1) Hendrik I'. N. Muller. Zuiil-Al'rika. Keisherinneringen.

Sluiten