Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

geregelde communicatie tusschen de voor- en achterhoede, terwijl de schrandere Olivier met zijn scherpen blik het geheel overzag. Slechts enkele wagens waren onderweg gebroken en slechts enkele paarden en trekossen gestorven. En dat zegt wat, wanneer we nagaan, dat allen dag in dag uit, van 2 uur in den morgen tot 10 uur in den avond, met slechts een paar rusttijden, in het gareel stonden!

Cronjé had zich overgegeven, Kimberley was ontzet; nog slechts enkele dagen, en de moedelooze Boeren braken ook het beleg op van Ladysmith. Ze trokken de grens weer over, slechts op verdediging van eigen huis en erf bedacht. Maar Piet Joubert redde de kanonnen en waakte er voor, dat alles, wat waarde had, in veiligheid gebracht werd.

Helaas, de Boeren hielden niet stand bij Winburg of Kroonstad. Tevergeefs hadden Botha en De Wet en Hlake aldaar front gemaakt tegen de avanceerende Britten. Bleek van toorn en wanhoop renden de brave commandanten over de velden en trachtten de ontmoedigde Burgers tot staan te brengen: — vruchteloos! Met angstige blikken dreven ze de paarden in noordelijke richting. De paniekduivel had de Boeren aangegrepen, en zij konden er zich niet meer van ontdoen. En — heeft de Boer eenmaal besloten, niet meer te vechten, dan is geen macht ter wereld in staat, hem hiertoe te dwingen. De Burgers trokken terug; maar — dat terugtrekken ontaardde nooit in een ordelooze vlucht. Ze retireerden vlug en beraden, doch geregeld. als de loop van een gezwollen en krachtigen stroom. De stroom vloeide voort, vergezeld van groote kudden paarden, ossen en schapen, voortgedreven door jongens en kall'ers; wagens, beladen met huisraad en peinzende vrouwen en kinderen, droevig voor zich heen starend. Verlaten woningen werden gepasseerd met openstaande deuren en in het rond verspreide huishoudelijke artikelen; ambulances met steunende gewonden; groepjes mannen met ontbloote hoofden, staande om versch gedolven graven, liet droge gras werd in brand gestoken en een dichte rookwolk hing als een doodskleed over de terugkeerende commando's. Het veld geleek mijlen ver één vuurzee, en in dien phantastischen, rossen gloed kregen de stoere vormen der Boeren een nog ruwer aanblik. Gewikkeld in kleurige kafïerdekens, hadden de Burgers de gelijkenis van Indianen op het krijgspad. Dun gekleede vrouwen drukten haar zuigelingen aan de borst, kleine wurmpjes kropen dicht tegen elkaar. Alles, alles was beter, dachten deze eenvoudige menschen, dan in handen der gehate rooies te vallen! Zoo ging het voort, al maar voort. Winburg en Kroonstad vielen in

Sluiten