Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

tendeelen, of waarmede zij zich bij de verdediging en den aanval bedienden. Het hout is vergaan en aan de steenen ziet men niets, wat hun tijdelijk gebruik leert kennen.

Eerst toen de steen met bewust doel door slaan en hakken vervormd werd, tot een werktuig werd beantwoordde hij door zijn veranderden vorm niet alleen beter aan zijn doel, doch was het in het vervolg ook mogelijk geworden, zijn afkomst uit de hand van een denkend en met overleg te werk gaand wezen onwederiegbaar vast te stellen — iets wat ten opzichte der eerste steenen wapenen van het

menschdom niet mogelijk was.

Het zekerste en onbedrieglijkste kenmerk van een door

Fig. 3. Schedeldak van den Pithecanthropus erectus van ter zijde (l/5nat. grootte). Opvallend is het zeer lage voorhoofd en het vlakke schedeldak, het omkleedsel van nog weinig ontwikkelde groote hersenen.

menscnennana ueweiden sk-uis de zoogen. retouche, in het Duitsch Schlagmarke genoemd. Door een slag op den scherpen kant van een steen te voorschijn geroepen, doet deze retouche zich in de eerste plaats als een scherp begrensde ronde of ovale plek voor, die door het afspringen van een overeenkomstigen steensplinter

werd teweeggebracht. Zeer schoone retouche vertoont de vuursteen of' de silex, een niettegenstaande zijn schelp vormigen breuk en zijn groote hardheid gemakkelijk te

bewerken gesteente, welks behouwen zijkant zich uitstekend

leende tot mes of zaag omdat men er allerlei voorwerpen mede door kon snijden en de scherpe kant niet spoe-

dlDiTvooïdeel moet reeds de miocene aapmensch uitgevonden hebben, toen hij met de bewerlk|"g zijner' werktuigen begon en in het vervolg heeft hij dit gesteente daarom overal waar het te vinden was met voorliefde voor "jne werktuigen gebruikt. Deze uiterst pnm.üeve dikwijls nog zeer onduidelijk behouwen steenen die als ruwe werktuigen gelden kunnen, doch het niet altijd behoeven te zijn, omdat de retouchen dikwijls zeei gebrekk herkenbaar zijn, werden eerst in de laatste jaren als zoo-

Sluiten