Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

aangenomen gemiddelde dikte van 1000 M. 70 millioen kubiek kilometer ijs bevatte. Deze massa maakt bijna x/2 procent van de geheele watermassa uit, die de zeeën der aarde tegenwoordig bevatten, en hare geheele afsmelting zou volgens Prof. Neumayer den zeespiegel ongeveer 17 M. doen rijzen. Dit geweldige landijsdek besloeg tijdens de grootste uitbreiding een oppervlakte van meer dan 6 millioen vierkante kilometer, een oppervlakte, overeenkomende met omstreeks 2/3 van Europa en ruim 2/s maal grooter dan het landijs, dat heden als een enorm schild van meer dan 1000 M. dikte Groenland bedekt. Evenals uit het Groenlandsche ijsdek slechts enkele bergtoppen in de centrale deelen, zg. Nun at akker 1), te voorschijn komen, zal ook in het diluviale landijs de uitstekende rots tot de uitzonderingen hebben behoord. *

De zuidgrens van het Skandinavische landijs strekte zich van den Rijnmond langs de hellingen van het Rijnsche leisteengebergte, van de Hartz, van het Ihiiringerwald, van het Erts- en het Reuzengebergte tot aan de noordelijke helling der Karpaten, ten oosten van Krakau uit. In Zuid-Rusland verbreidde het zich tot Kiew aan de Dnjepr en Nischni Nowgorod aan de Wolga. Binnen dit uitgestrekte gebied werden door dit landijs geweldige, uit het noorden meegevoerde steenmassa's uitgestrooid, die de samenstelling en de oppervlaktegedaante van het land geheel gewijzigd hebben, en dit in het deels met meren, deels met zand- en grindmassa's bedekte typische landschap hebben herschapen, zooals het zich tegenwoordig aan onze blikken vertoont.

De afzettingen van het Skandinavische landijs uit den diluviaaltijd zijn natuurlijk niet overal even dik. Er zijn streken, waar het diluvium slechts enkele meters dik is (in Nederland bijv. hier en daar in den achterhoek en in Twente, waar tertiaire gronden dicht onder de oppervlakte liggen), doch in den regel is de dikte aanzienlijk grooter pn'\edraafrt zii 100 tot 200 M., zooals verschillende borin¬

gen in Noord-Duitschland en in Nederland hebben geleerd

1) Een uit de taal der Eskimo's overgenomen woord, dat in het enkelvoud Nunatak luidt.

Sluiten