is toegevoegd aan uw favorieten.

De mensch in den IJstijd in Europa en de ontwikkeling zijner beschaving tot aan het einde van den Steentijd

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

nen zijn, door de paalbewoners van den steentijd bewoond, die in den modderigen bodem en in het veen zoo veelvuldige sporen van hun belangwekkend bestaan hebben achtergelaten.

Het is nog niet zoo lang geleden, dat ons iets over de merkwaardige paalbewoners bekend is geworden; want eerst 50 jaren geleden werden de eerste vondsten in Zwitserland gedaan. Het was in het begin van het jaar 1854, dat, door een ongewoon lagen waterstand begunstigd, de langs de oevers van verschillende Zwitsersche meren wonende bevolking gedeelten van den drooggelegden meerbodem door muren en dammen begon droog te leggen. Bij dit werk stiet men aan het meer van Zürich, niet ver van Obermeilen, op een op turf gelijkende zwartachtige laag van bijna 1 M. dikte, waarin men, behalve allerlei vergane plantenoverblijfselen, waaronder doppen van opengebeten hazelnoten, tal van eenvoudige werktuigen en wapens, uit steen, hoorn, been en hout vervaardigd en ook aardewerkscherven en dierenbeenderen vond, een ophooping vormend tusschen geheel vermolmde houten palen, wier boveneinden nog gedeeltelijk boven den slijkerigen bodem uitstaken. Johannes Aeppli, onderwijzer in genoemde plaats, verzamelde de voorwerpen, die aan het licht kwamen en toonde ze in eene vergadering van de Oudheidkundige Vereeniging te Zürich, wier voorzitter, Dr. FerdinandKeiler, in hooge mate in deze zaak belang stelde. In overeenstemming met hetgeen vroeger reeds in de noordelijke deelen van Europa uit den bodem aan het licht was gebracht, erkende hij niet alleen dadelijk het gewicht dezer overblijfselen, nl. als de nalatenschap van een primitieven cultuurtrap van den voortijd, doch stelde de gelegenheid open tot een ijverig onderzoek naar deze merkwaardige overblijfselen. Dit onderzoek werd werkelijk beloond; want alleen in Zwitserland, dat zooveel meren telt, werden meer dan 160 nederzettingen van paalbewoners gevonden. Daarbij voegden zich later in Duitschland, met inbegrip van het Bodenmeer 54, in Oostenrijk 11, in Frankrijk 32, in Italië 36 stations en in laatstgenoemd land nog 80 zoogenaamde Ter ra ma ren, waaronder

Reiniiardt, De menscli in den ijstijd. 18