is toegevoegd aan uw favorieten.

De mensch in den IJstijd in Europa en de ontwikkeling zijner beschaving tot aan het einde van den Steentijd

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

gewennen en het fokken andere gronden en oogmerken hebben gehad, dan er voor zich zelf nut uit te trekken. Het gewichtigste oogmerk, waaraan wij het eerst denken, nl. dat van godsdienstigen aard, hebben dan ook Nehring, van den katheder af, en Halm, in zijn boek over de huisdieren, overtuigend bewezen, nl. in verband met de, in het geheele cultuurgebied van West-Azië en Europa diep ingewortelde vereering van de Maan, het hemellichaam, dat het dichtst onze aarde nadert en daarom het best waar te nemen is. Door haar opvallend wisselende gestalte moest de maan zich allereerst als tijdmeter opdringen en werd zij later, door een gemakkelijk te verklaren verbinding van denkbeelden, tot bevorderaarster en de bron van alle vruchtbaarheid, zoowel van den aardbodem als van de vrouw, tot vertegenwoordigster van het vrouwelijk geslacht — zelfs ook bij de Germanen, niettegenstaande in hun taal de maan van het mannelijk geslacht is.

„Aan de zegenaanbrengende Maan-godin wijdde men nu het rund, waarvan de horens de gedaante van de maansikkel hebben; en om het offerdier steeds bij de hand te hebben bij plotseling optredende maansverduisteringen, die men natuurlijk als teekenen van gramschap beschouwde, dreef men wilde kudden binnen groote omheiningen bijeen en hield men deze in gedeeltelijke gevangenschap, waarin zij zonder groote moeielijkheden tot huisdieren konden worden, daar zij zich in de veilige omgeving, waaraan zij langzamerhand gewend waren geworden, rustig konden voortplanten. Zoodoende werd de mensch langzamerhand ook op de beide belangrijkste nuttige eigenschappen van het rund opmerkzaam, nl. om veel melk te kunnen geven en arbeid te kunnen verrichten — eigenschappen, die hij echter oorspronkelijk eveneens slechts in den dienst der godheid aanwendde, daar hij de melk der koe — waarschijnlijk met het kalf — ten offer bracht, en de stier eerst voor den heiligen wagen, daarna voor het heilige werktuig der aardgodin spande. Dit werktuig was de ploeg, die in haren grondvorm nog geheel op den oorspronkelijken hak geleek. Om een waardiger